|
ADANA
GENEL
BİLGİLER
Yüzölçümü:
17.253
km²
Nüfus:
1.934.907
(1990)
İl Trafik
No: 01
İLÇELER:
Adana ilinin
ilçeleri; Seyhan, Yüreğir, Aladağ, Ceyhan, Feke, İmamoğlu,
Karaisalı, Karataş, Kozan, Pozantı, Saimbeyli,
Tufanbeyli ve Yumurtalık' tır.
Aladağ:
Adana'ya 105
km. uzaklıkta olan bu ilçede antik devirden kalma bir ören yeri ile
harap Ortaçağ kalesi, Akören beldesindeki Kırık Kilise harabeleri
çok önemlidir. 40 km mesafedeki Acısu içmesi, Meydan yaylasında
Bığbığı mağarası bulunmaktadır.
Ceyhan:
Adana il
merkezine 47 km uzaklıktadır. Adana-Ceyhan karayolu üzerinde 700 m.
uzunluğunda dört cepheli masif kaya üzerinde etkileyici görünümlü
Yılan Kale, Ulucami, Mecidiye Cami ve Durhasan Dede
Türbesi ilçenin önemli turistik değerleridir. Yılankale'nin
güneybatısında, Sirkeli Höyüğü vardır.Höyüğün Ceyhan nehrine bakan
kuzey kayalıklarında Hitit Krallarından Muvattali'nin sakallı ve
uzun elbiseli rölyefi görülür. Anadolu'nun en eski Hitit
kabartmasıdır. Kurtkulağı Beldesi'nde bulunan
Kurtkulağı Kervansarayı 1693 yılında yapılmış olup
eski Halep kervan yolu üzerindedir. Kervansaray 'da yörenin
etnografik eserleri sergilenmektedir.
Feke:
İl merkezine
bağlı Tepe Mahallerinde 1945 yılında Bizans tapınağının zemin
mozaikleri ortaya çıkarılmıştır. Feke kalesinin 12. yy.da
Bizanslılar veya Selçuklular tarafından yapıldığı sanılmaktadır.
Rafting için ülkemizin en elverişli ırmaklarından olan Göksu, bu
ilçede bulunmaktadır. Ayrıca çok sayıda yaylalar vardır.
İmamoğlu:
İl merkezine
45 km. uzaklıktaki ilçenin önemli turistik değeri
İmamoğlu Yeraltı Şehridir.
Karaisalı:
İl merkezine
47 km. mesafede bulunan ilçenin 8 km. kuzey batısında
Milvan Kale, 17 km. batısında 1912 yılında Almanlar
tarafından yapılan Alman Köprüsü, 12 km. güneyinde Altınova köyü
yakınlarında tarihi İpek Yolu güzergahında Kesiri Han önemli tarihi
eserleridir. Yerköprü mesire yeri ve Kızıldağ Yaylası görülmeye
değerdir.
Karataş:
İl merkezine
47 km. mesafedeki ilçe coğrafi konumu ile İlk Çağda büyük önem
taşımış bir şehirdir. Magarsus adıyla anılan bu kent bugünkü
yerleşim yerinin 5 km. batısında yer almaktaydı. Karataş'ta
Osmanlılardan kalma iki han vardır. Ramsar sözleşmesinde yer alan
Akyatan Gölü ve Kuş Cenneti bu ilçededir.
Kozan:
İl merkezine
72 km. mesafededir. Kozan Kalesi, Asurlular tarafından yapılmıştır.
Önemli eserlerinden biri olan Hoşkadem Cami 1448 yılında Mısır
Kölemen Sultanı Abdullah Hoşkadem tarafından
yaptırılmıştır.
Kozan'ın 22
km. güney doğusunda Dilekkaya köyünün 2 km. uzağında bir ada gibi
yükselen tepenin üzerinde Anavarza şehri M.Ö. 9.
yüzyılda Asurlular tarafından kurulmuştur. Kaya mezarları, kilise,
sarnıç gibi eserler bugüne ulaşan kalıntılardır. Ayrıca 18 çeşit
deniz hayvanını gösteren Anavarza mozaikleri bulunmaktadır. Kozan
ilçesine 10 km. uzaklıktaki Dağılcak, mesire yeri ve yaylaları ile
ünlüdür.
Pozantı:
İl merkezine
116 km. mesafededir. Coğrafi konumu nedeniyle tarihte önemli
olaylara sahne olmuştur. Eski ve yeni Anakşa kaleleri, Torosların
en önemli geçidi olan Gülek Boğazı'nın girişindedir.
Gülek boğazı ile Tekir yaylası arasındaki Kızıltabya ve
Aktabya kaleleri ilçenin önemli turistik
mekanlarındandır.
Saimbeyli:
Adana il
merkezine 156 km. mesafededir. Eski adı Haçin'dir. Burada Orta
Çağda yapılmış kale ve kiliseler bulunmaktadır.
Seyhan:
İlçenin
bulunduğu yöre, pek çok uygarlıklara sahne olmuştur. İlçenin
başlıca eserleri Büyük Saat Kulesi, Taş Köprü, Yağ Cami ve
Medresesi, Hasanağa Cami, Kemeraltı Cami, Ulu Cami
Külliyesi, Yeni Cami, Çarşı Hamamı, Bebekli Kilise (Kilisenin
tepesinde tunçtan yapılmış Meryem Ana heykelinin bebeğe benzemesi
nedeniyle bu ad verilmiştir.) dir. Ayrıca Eski Adana Mahalleleri ve
evleri görülmeye değerdir.
Tufanbeyli:
İl merkezine
200 km. mesafededir. İlçenin 20 km. kuzeydoğusunda Hititlerin dini
merkezi konumunda olan "Şar" kenti Hieropolis ve Çomana adları ile
tanınır. Romalılardan kalma açık hava tiyatrosu, Bizans kilise
kalıntısı, ana tanrıça tapınağının kapısı olduğu sanılan Alakapı
antik şehrin sağlam kalmış yapılarıdır. Şar harabelerinin güneyinde
Doğanbeyli köyü yakınında höyükler, batıda Hanyeri yakınında Hitit
anıtı önemli eserlerdir.
Yumurtalık:
İl merkezine
81 km mesafededir. İlçenin en önemli eserleri Ayas ve
Atlas kalesi, Süleymaniye Kulesi ve Marko Polo İskelesidir.
Akdeniz'de kıyısı bulunan ilçenin balıkçı barınağı
bulunmaktadır.
Yüreğir:
Yüreğir'in en önemli eseri Ceyhan nehri kıyısında bugün
Yakapınarı'nın bulunduğu yerde kurulan Misis Antik
Kenti, Roma ve Memluk Döneminde önemini korumuştur. Ceyhan nehri
üzerinde 4. yüzyılda Bizans imparatoru Flauius
Constantinus tarafından yaptırılan Misis Köprüsü'nün yakınındaki
mozaikler, Roma bazilikası, su kemeri, stadyum, hamam, kervansaray
ve mescit görülebilir.
NASIL
GİDİLİR
Karayolu:
D-400
Karayolu ve uluslararası TEM otoyolu ile Adana'ya ulaşılır. Ankara'
dan Aksaray , Pozantı üzerinden 472 km, İzmir'den Afyon Konya
Ereğli üzerinden 873 km. İstanbul'dan Bolu, Ankara, Aksaray Pozantı
909 km sonra Adana'ya ulaşılabilir. Şehir merkezine uzaklığı 5 km.
olan otogardan, Türkiye'nin her yerine otobüs seferleri
bulunmaktadır.
Otogar Tel:
(+90-322) 428 20 47
Demiryolu:
Adana
demiryolu ile İç Anadolu , Antep ve Mersin'e bağlıdır.
Adana
Garının şehir merkezine uzaklığı 1 km.' dir.
İstasyon
Tel: (+90-322) 453 31 72
Havayolu:
Havayolu
Şakirpaşa HAva Limanı'ndan sağlanmaktadır. 2750 x 45m² ebadında her
türkü gövdeli uçağın iniş ve kalkışına uygun bir piste sahiptir.
Şakirpaşa Hava Limanı uluslararası trafiğe açıktır. Tarifli ve
düzenli seferlerle direk olarak Almanya, K.K.T.C. ve Arabistan'a
İstanbul üzerinden de tüm dünya ülkelerine dış hat seferleri
yapılmaktadır. Yaz aylarında trafik yoğunluğuna paralel olarak
charter seferleri bulunmaktadır.
Denizyolu:
Adana il
sınırları içerisinde uluslararası petrol ve yük taşımacılığına açık
Botas Limanı ve Toros Gübre Fabrikaları Limanı
bulunmaktadır.
GEZİLECEK
YERLER
MÜZELER VE
ÖRENYERLERİ
Adana
Müzesi
Adres:
Seyhan Cad. Adana
Tel: (322)
454 38 55
Faks: (322)
454 38 56
Adana
Etnografya Müzesi
Adana
Arkeoloji Müzesi
Adana
Atatürk Müzesi
Misis
Mozaik
Müzesi
Anavarza
(Dilekkaya
Köyü) Ören Yeri: Adana’nın
Ceyhan ilçesi, Kozan-Kadirli yolunun yaklaşık 20. km’sinde
Dilekkaya köyü yakınındadır. Çukurova’nın ortasında birdenbire
yükselen büyük bir kaya kütlesinin önünde kurulmuştur. Roma
İmparatorluğu döneminde “Anazarbus” olarak anılmıştır.
Kentin Roma imparatorluk devri öncesi tarihi hakkında hemen hemen
hiçbir bilgi yoktur. Roma imparatorlarından Septimius
Severus’un, Pescennius Niger ile yaptığı
iktidar savaşı sırasında, Severus’un tarafını tutan
kent, Severus’un 194 yılında galip gelerek imparatorluğun tek
hâkimi olmasından sonra ödüllendirilerek tarihinin en parlak
dönemini yaşamaya başlamıştır. M.S.204-205 yılında Kilikia, İsauria
ve Likaonia eyaletlerinin metropolisi olmuştur. Anavarza, 408
yılında antik Kilikia eyaletinin baş kenti olmuştur.
Şehrin Kalesi, Roma ve İslami dönemlere ilişkin izler taşımaktadır.
Ören yerinde ayakta kalan kalıntılardan surlar, zafer takkı, kale,
sütunlar ve mozaikli iki havuz görülmeye değer niteliktedir.
Günümüzde açık hava müzesi olarak faaliyet
göstermektedir.
Şar (Şar
Köy) Ören Yeri: Toros
Dağları üzerinde Adana’ya 210 km. uzaklıktaki Tufanbeyli ilçesinin
20 km. kuzeydoğusundaki Şar Köyü’nde yer almaktadır. Şar, Hitit
döneminde “Komana” adıyla bilinen önemli bir merkezdir. Ayrıca Roma
devrinden kalma açık hava tiyatrosu, Bizans devrinden kalma kilise
ve mermer bloklardan inşa edilmiş 6 m. boyundaki "Ala Kapı"
görülmeye değer eserlerdendir.
Misis
(Yakapınar)
Ören Yeri: Misis antik
kenti, Ceyhan Nehri kenarında, tarihi İpek Yolu üzerinde kurulmuş,
Adana’dan sonra gelen ikinci bir geçit durumundadır. Misis'in
tarihi, antik kentin üzerinde bulunduğu ve Neolitik Çağ’a
tarihlenen höyük ile başlar. Misis’i Truva kahramanlarından
Mopsos’un kurmuş olduğu söylenmektedir. Hitit, Assur, Makedonya ve
Seleukosların eline geçmiş, Roma ve Bizans
devirlerinde de önemli bir merkez olmuştur. M.S. 8. yüzyıldan
itibaren Abbasiler döneminde yeniden imar edilmiştir. 1517 yılından
sonra Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girmiş olan Misis’te bugün
ayakta kalmış olan eserler M.S. 4. yüzyıla ait bir bazilikanın
mozaik taban döşemeleri, dokuz gözlü bir taş köprü, akropoldeki
surlar, sukemerleri ve hamam kalıntıları ile Selçuklu ve Osmanlı
dönemlerinden kalan Havraniye Kervansarayı ve tek kubbeli
mescittir.
Magarsos
Ören
Yeri: Adana’nın
sahil ilçesi Karataş’ta Dört Direkli mevkiindedir. Antik
Kilikia’nın önemli kentlerinden olan Mallos’un dini merkezi olan
Magarsos, tapınaklarıyla tanınmış, özellikle Büyük İskender’in dua
ettiği Athena Tapınağı ile ün kazanmıştır. Deniz
boyunca uzanan şehir surları, tiyatro, stadium, kilise ve hamam
kalıntıları ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir.
Ayas
(Aigaiai -
Yumurtalık) Ören Yeri: Kurulduğu
tarih tam olarak bilinmeyen Ayas (Aigaiai) antik kenti Helenistik
devirde Bergama’daki gibi dünyanın üç asklepieion
tapınağından biri ile ünlü idi. Roma imparatorluk döneminde
gelişmesini devam ettiren Ayas, Ortaçağ’da doğunun Akdeniz’e açılan
en önemli liman kentlerinden biri olmuştur.
Özellikle
Ceneviz ve Venedikli tüccarlar Aigaiai Limanı’nda koloniler
kurmuşlardır. Ünlü seyyah Marco Polo Çin seyahati için 1268 yılında
bu limandan karaya çıkmış, seyahatini tamamladıktan sonra yine bu
limandan gemiye binip Venedik’e dönmüştür. Ayrıca Ayas
ve Atlas kaleleri, Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaptırılan üç
katlı gözetleme kulesi, Osmanlı ve Roma hamamları kentin tarihi
zenginliğini artırmaktadır.
Akören
Ören
Yeri: Toroslar
üzerindeki Aladağ ilçesinin bir beldesi olan Akören yeni tespit
edilmiş bir ören yeridir. Yapılan araştırmalara göre iki mahalleden
oluşan ören yerinde ayakta kalmış dört adet kilise, yapı
kalıntıları ve caddeler saptanmıştır. Kazılardan elde edilen
yazıtların incelenmesinden burasının Roma devrinden beri yayla
olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Ceyhan-Sirkeli
Muvattali Kabartması ve Ören Yeri: Eski
Misis-Ceyhan karayolu üzerinde yer alan Sirkeli köyünde Ceyhan
Nehri kenarında bir kaya kütlesinin üzerinde
bulunmaktadır.
Yakında
Sirkeli Höyüğü bulunur. Hitit İmparatoru Muvattali,
Mısır Firavunu Ramses ile yaptığı ünlü Kadeş Savaşı’na giderken
buraya uğramış ve bu olaydan sonra Hititler tarafından bu yerin
kutsallığına inanılmıştır. Muvattali kabartması Anadolu’daki en
eski Hitit kabartması olması ile de ayrı bir öneme sahiptir.
Tepebağ
Evleri:
Eski Adana
evleri, aynı adlı Tepebağ Höyüğü'nün üzerinde ve eteklerindedir.
Tarihi sur içindeki Adana şehrinin yüzlerce yıllık kültürü burada
saklıdır. Tepebağ Evleri'nin çoğu 18. yüzyılda
yapılmıştır.
Kastabala
Örenyeri
KALELER
Yılan
Kale: Misis ile
Ceyhan arasında, ovaya hâkim bir tepe üzerindedir. İç Anadolu’dan
gelip Gülek Boğazı yoluyla Adana, Misis, Payas ve Antakya’dan geçen
tarihi istila ve kervan yolunun üzerinde bulunan kale, dağ kaleleri
zincirinin ilk halkasıdır. Halk arasında “Şahmeran Kalesi” olarak
da bilinen kalede Şeyh Meran adlı bir kişinin yılan yetiştirip
terbiye ettiği söylentisi yaygındır.
Dumlu
Kalesi:
Ceyhan’ın 17
km. kuzeybatısında Sağkaya bucağının Dumlu (Tumlu)
köyünün batısında ve 75 m. kadar yükseklikteki sert kalkerli bir
tepe üzerindedir. 12. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Çevresi 800
metredir. Sekiz burçludur. Ovaya bakan doğu köşesinde gözetleme
kulesi bulunmaktadır. Tek kapısı doğuya bakmaktadır. Kale
içerisinde yapı kalıntıları ve sarnıçlar yer almaktadır. Tepe
etrafında kaya mezarları görülmektedir.
Kozan Kalesi
ve Manastırı: Assurlular
tarafından yaptırılmıştır. Kozan Kalesi (Sis) tarihi yol üzerinde
stratejik yönden önemli bir konumdadır. 9. yüzyılda Abbasilerin,
11. yüzyılda Selçukluların ve daha sonra Haçlıların eline
geçmiştir. Her üç yılda bir yapılan vaftiz yağı çıkarma törenleri
nedeniyle, Hıristiyan dünyasının önemli merkezlerinden
olmuştur.
KONAKLAR
Ramazanoğlu
Konağı:
Ramazanoğlu
Halil Bey tarafından 1489 yılında yaptırılmıştır. Üç katlıdır ve
kesme taştandır. Adana’nın en eski ev örneklerindendir. Harem
bölümü ayakta olup, selamlık kısmı yıkılmıştır. Daha sonraki
yıllarda tüccarların tuz pazarı kurması nedeniyle “Tuz Hanı” adı
verilmiştir.
CAMİLER
Cami ve
Kiliseler
Akça (Ağca)
Mescit: Adana’nın
en eski Türk yapısı olan Akça Mescit, 1489 yılında Türkmen Beyi
Ağca tarafından yaptırılmıştır. Kapısı ve mihrabı göz alıcı üç sıra
taş mermerle kaplıdır.
Bebekli
Kilise: 1880-90
yılları arasında yapılan kilisenin esas ismi Saint
Paul’dür. Kilisenin tepesinde Meryem Ana’nın 2.5
metrelik tunç heykeli bulunmaktadır. Heykelin bebeğe benzemesi
nedeniyle halk arasında Bebekli Kilise olarak bilinir.
Büyük Saat
Kulesi: Tarihi Ulu
Cami Külliyesi içinde, 1882 yılında Vali Abidin Paşa tarafından
yaptırılmıştır. Kesme taştan dikdörtgen kesitli 32 m. yükseklikte
bir kuledir. Resmi dairelerin zamanlarını ve ezan vakitlerini
göstermek için yapılmıştır.
HAMAMLAR
Çarşı
Hamamı: Ramazanoğlu
Piri Bey
tarafından 1529 yılında yaptırılmıştır. Soğukluk, sıcaklık bölümü
ve halvet odalarıyla klasik Osmanlı hamam mimarisinin tipik
örneklerindendir. Giriş kapısındaki taş işçiliği
ilginçtir.
KERVANSARAYLAR,
BEDESTENLER
Kurtkulağı
Kervansarayı:
Kurtkulağı
Kervansarayı, Ceyhan’ın 12 km. güneydoğusunda Kurtkulağı
beldesindedir. 17. yüzyıl sonunda Hüseyin Paşa tarafından eski
Halep kervan yolu üzerinde yaptırılmıştır. Büyük kesme taşlarla
yapılmıştır. 23.60x45.75 m. boyutlarındadır. 1.80x2.15
m’lik kalın ayaklar ve kemerlerle örtülü odalar sivri
kemerli ikişer pencere ile aydınlanmaktadır. Kervansarayın hemen
yanında, aynı döneme ait ilginç bir mimarisi olan tarihi cami
bulunmaktadır.
Bedesten:
Eski
Belediye Caddesi üzerindedir. Ramazanoğlu Halil Bey ve oğlu Piri
Mehmet Paşa tarafından 16. yüzyılda yaptırılmıştır. “Kapalı Çarşı”
olarak da bilinmektedir. Adana’nın en canlı ticaret merkezi
olmuştur. Halen bu önemi sürmektedir.
KAPLICALAR
Termal
Bahçe
ilçesindeki Haruniye Termal Turizm Merkezi, Aladağ yakınlarındaki
Acısu içmesi, Ceyhan'daki Tahtalıköy, Kokarpınar
içmesi ve Kurttepe içmesi çeşitli hastalıkların tedavisinde
kullanılan şifalı sulardır.
PLAJLAR
İlin Akdeniz
kıyısındaki Karataş ve Yumurtalık ilçeleri kıyı turizmi açısından
önemlidir.
YAYLALAR
Tekir,
Bürücek, Aladağlar, Horzum Fındıklı,
Hamidiye, Asar, Asmacık, Armutoluk, Belemedik, Meydan,
Çamlıyayla ve Kızıldağ yaylaları eşsiz güzelliğiyle yayla turizmi
için önemlidir.
KÖPRÜLER
Taşköprü:
Adana
Müzesi’ndeki kitabede mimar Auxentios tarafından 4. yüzyılda
yapıldığı yazılıdır. 319 m. uzunluğunda ve 13 m. yüksekliğinde olan
köprü, yanlardan ortaya doğru büyüyen 21 yuvarlak kemerden
ibarettir. Bunlardan ancak 14’ü sağlamdır. Ortadaki büyük kemerde
iki aslan kabartması vardır.
KORUNAN
ALANLAR
Yumurtalık
Tabiatı Koruma Alanı
Konumu Doğu
Akdeniz Bölgesinde, Adana ili, Karataş ilçesi
sınırları içerisinde yer almaktadır. Saha; 16430 Ha.
büyüklüğündedir.
Ulaşım
Karataş-adana yolu ile Yumurtalık-Adana yoluyla ulaşılmaktadır.
Tabiatı Koruma Alanı Karataş ilçe merkezine 35.
km,Yumurtalık ilçe merkezine 30 km. mesafededir.
Özellikleri
Seyhan-Ceyhan deltası, göl lagünleri, kıyı kumulları, barındırdığı
bitki ve hayvan türleri, tarihi ve kültürel değerleri ile kompleks
bir yapı oluşturmaktadır.
Sulak alan
kompleksi, kuş göç yolu üzerinde bulunmakta olup, kışın kuş
populasyonları çok yüksek değerlere ulaşmaktadır. Kuşların
göçlerinin emniyetleri bir şekilde tamamlanması bakımından son
derece önemli bir mevkiinde bulunmanın yanı sıra, soğuk kış
şartlarında Orta Anadolu'daki göllerin donması su kuşlarına çok
önemli bir kışlak görevi yapmaktadır.
Akyatan
ve Ağyatan
gölleri barındırdığı kuş türleri açısından Türkiye'deki "A sınıfı"
niteliğindeki 19 sulak alandan 2'sini oluşturmaktadır. Ayrıca nesli
tehlikeye düşmüş 2 tür deniz kaplumbağasının (Caretta
caretta) ve özellikle (Cheloria Mydas) Akdeniz'de
varlığını sürdürebilmesi açısından da bu alanlar önemlidir. Ayrıca
Yumurtalık Lagünü ülkemizde Halep Çamının(Pinus
Halepensis)'in nadir yayılış alanıdır.
Saha;
Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında yer alan 17 deniz kaplumbağası
yuvalama alanlarından birisidir. Özellikle Akdeniz'de yok olma
tehlikesi içinde bulunan Chelonia Mydas türü kaplumbağa için son
sığınma alanlarıdır.
SPORTİF
FAALİYETLER
Adana ili
baraj gölünde sörf yapılmaktadır. Yaylalarda trekking ve atlı doğa
sporu güzergahları mevcuttur. Bisiklet sürüşü için çok elverişli
güzergahlar vardır. Seyhan ve Ceyhan nehirleri baraj gölleri olta
balıkçılığı için uygun mekanlardır.
Av
potansiyeli yüksek olan ilde Torosların yamaçlarında yaban keçisi,
ala geyik ve karaca av hayvanı üretme sahaları kurulmuştur.
Akarsularda bol miktarda alabalık yaşamaktadır.
Rafting için
çok elverişli ırmaklarından biri olan Göksu, Adana il merkezine 121
km. mesafede olan Feke ilçesindedir.
KUŞ GÖZLEM
ALANI
Aladağlar:
Kuş Alanı,
Tuzla Gölü Kuş Alanı, Akyatan Gölü Kuş Alanı, Ağyatan Gölü Kuş
Alanı, Yumurtalık Lagünleri Kuş Alanı Adana İli sınırlarında
bulunmaktadır.
COĞRAFYA
Adana Seyhan
nehrinin her iki yakasında kurulmuş, Akdeniz de yaklaşık olarak 160
km. kıyısı bulunan, nüfus büyüklüğü açısından Türkiye'nin 4.
ilidir. Adana, kuzeyden Kayseri, kuzey batıdan Niğde, batıdan İçel,
doğudan Kahramanmaraş ve Osmaniye, güneybatıdan Hatay il sınırları
ile çevrilidir.
Adana'da
coğrafi yapıya uygun olarak dağlık ve ovalık kesimde iklim
değişiklik göstermektedir. Ovalık alanın iklim yapısı Akdeniz
iklimidir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır.
Dağlık alanlarda ise kara iklimi hakimdir ve kışın yağışlar kar
şeklindedir.
TARİHÇE
1950’den
sonra yoğun bir gelişme gösteren kentin yerleşim tarihi Tepebağ
Höyüğü’ndeki surlarla çevrili yerleşim ile Neolitik Çağ’a
inmektedir. Kent prehistorik devirlerden itibaren Anadolu’yu Gülek
Boğazı ile Tarsus’a bağlayan yol üzerinde olduğundan önemlidir.
Hitit İmparatorluğu yıkıldıktan sonra kurulan Geç Hitit Krallığı
sınırları içinde kalan bölge daha sonra sırasıyla Assur, Pers ve
Büyük İskender’in egemenliğine girmiştir. İskender’in ölümünden
sonra önce Seleukoslar, M.Ö. 66’da da Romalı Konsül Pompeius
tarafından ele geçirilmiştir. Roma ve Bizans devirlerinde önem
kazanan kent, 704’te Araplarca ele geçirildiyse de 9. yüzyılda
tekrar Bizans egemenliğini tanımıştır. 11. yüzyıl sonunda
Selçukluların, 14. yüzyıl ortalarında da Memlukluların egemenliği
görülmektedir. Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sırasında Osmanlı
topraklarına dahil olmuştur. 1833’te Mısır Valisi Mehmet Ali
Paşa’nın işgaline uğrayan kent, 1840’ta Londra Antlaşması ile
yeniden Osmanlı yönetimine girmiştir. 1867’de kurulan Adana
vilayetinin merkezi olan Adana, I. Dünya Savaşı’nın ardından
Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Fransızlar 5 Ocak 1922’de
Adana İtilafnamesi hükümleri uyarınca kenti boşaltmışlardır.
NE
YENİR?
Adana
yöresinin zengin bir mutfağı bulunmaktadır. Mutfağın bu kadar
zengin olmasının nedeni çeşitli kültürlerin etkisinde kalmasıdır.
Adana yemeklerinin en büyük özelliği un, bulgur, et ve çeşitli
baharatların kullanılmasıdır. Aynı zamanda süt, yoğurt, peynir ve
çökelek de bol miktarda kullanılmaktadır. Adana kebabı çok ünlüdür.
Bunun yanında bol yeşillik, ezme, salata yenir ve mevsimine göre
ayran veya yöreye özgü şalgam suyu içilir. Kesme ya da hamur
çorbası, yüzük çorbası, düğün çorbası, sebze yemeklerinden süllüm,
mercimekli ıspanak başı, kabak çintmesi, bulgur yemeklerinden
ekşili topalak, sarmısaklı köfte, içli köfte, sakatat
dolması, kebaplardan Adana kebabı, çingene kebabı, içeceklerden
şalgam veya meyan kökü, tatlılardan karakuş tatlısı, taş kadayıfı
ve halka tatlısı Adana mutfağının özgün yemeklerindendir.
Adana'dan
Yemek Tarifleri
Ispanaklı
veya Etli Kömbe
Malzemeler:
4 kg.
un
1 su bardağı
yağ
1 tatlı
kaşığı maya
2 kg.
ıspanak veya 1 kg. kıyma
1 çay kaşığı
susam
yeterince
tuz ve su
5 baş kuru
soğan
2 çorba
kaşığı salça
Hazırlanışı:
Ortası
açılan un tuz ve su eklenerek hamur haline getirilir. Mayalanması
için 1-2 saat bekletilir. Mayalanan hamur beş eşit parçaya
bölünerek bezi yapılır. Büyükçe bir tepsinin içi bir çay bardağı
yağla iyice yağlanır. Beziler tepsinin çapına göre açılarak tepsiye
yayılır. Soğan ıspanak ve salçadan hazırlanan iç koyularak dört kat
yapılır. Başka bir kapta susam, 1 bardak un ve 1 bardak su
karıştırılarak bulamaç yapılır, hazırlanan bulamaç tepsideki
hamurun üzerine sürülür. En üste bir su bardağı yağ dökülür.
Baklava dilimi şeklinde dilimlenen yemek fırında pişirilir.
Çingene
Kebabı
Malzemeler:
1/2 kg.
patlıcan
1 kg.
domates
2 baş
soğan
4-5 yeşil
biber
1/2 demet
maydanoz
yeterince
tuz ve sumak
Hazırlanışı:
Patlıcan ve
domatesler şişlenerek közde pişirilir. Piştikten sonra kabukları
soyulur ve dilimlenerek tepsiye dizilir. Diğer tarafta ise kuru
soğan halka halka doğranarak tuz ve sumakla ovalanır, sonra içine
doğranmış maydanoz konur ve tekrar karıştırılır. Bu karışım kızgın
yağda kavrularak domates ve patlıcanın üzerine dökülür. Hazırlanan
tepsinin üzeri hava almayacak şekilde örtülüp mangalda yarım saat
daha pişirilir. Sıcak servis yapılır.
Karakuş
Malzemeler:
1/2 kg.
irmik
1 bardak
şeker
2 bardak
süt
1 adet limon
kabuğu rendesi
1 adet
yumurta
Yeterince
un
1/2 kg.
ceviz içi
Şurup
için:
6 bardak
şeker-5 bardak su, 1/2 adet limon
Hazırlanışı:
Bir gece
önceden irmik ılık süt ile ıslatılır, üzerine yağ ve yumurta
eklenerek yoğrulur. Kulak memesi yumuşaklığına gelinceye kadar
üzerine un serpilir. Hazırlanan hamur 8 eşit parçaya bölünür ve
üzerine nemli bez örtülerek dinlendirilir. Bezeler tek tek üzerine
un serpilerek açılır. Açılan yufkaya dövülmüş ceviz içi ve limon
rendesi serpilir. Tekrar oklavaya sarılarak rulo haline getirilir
ve baklava dilimi halinde kesilir. Diğer taraftan şurup malzemeleri
kaynatılarak soğutulur. Kesilen karakuşlar ise bol yağda
kızarıncaya kadar pişirilerek şerbetin içine atılır. Bastırılarak
şurubu emmesi sağlanır. Bu tatlı yapılırken iki ayrı tava
kullanılmalıdır. Her kızartmadan sonra yağ süzülmelidir.
NE
ALINIR?
Geleneksel
motiflerle yapılan el sanatları çok gelişmiştir. Keçecilik,
koşumculuk, at arabacılığı, demircilik ve bakırcılık, yemenicilik,
mermercilik, kilimcilik, hasır ve boyra örücülüğü ilin önemli el
sanatları arasında yer alır.
LİNKLER
Adana
Valiliği
http://www.adana.gov.tr
Adana
Belediyesi
http://www.adana-bld.gov.tr
Adana
Ticaret Borsası
http://www.adanatb.org.tr
Adana Sanayi
Odası
http://www.adaso.org.tr
Adana İl
Turizm Müdürlüğü
http://www.adanaturizm.gov.tr
Karataş
Kaymakamlığı
http://www.karatas.gov.tr
Adana Kent
Konseyi
http://www.adanakentkonseyi.org/
Çukurova
Üniversitesi
http://www.cu.edu.tr/
Adana Güç
Birliği
Vakfı
http://www.agv.org.tr/
YAPMADAN
DÖNME
Kent
Merkezindeki Bölge Arkeoloji Müzesini, Etnografya Müzesini, Atatürk
Evini gezmeden,
Merkezde Ulu
Cami, Sabancı Merkez Cami, Bebekli Kilise, Taş köprü ve Tepebağ
Eski Adana evlerini görmeden,
Merkez
dışındaki Anavarza, Şar ve Misis ören yerleri Akyatan
ve Ağyatan Kuş Cennetlerini görmeden,
Adana Kebabı
yemeden, Şalgam suyu ve Aşlama (meyan kökünden yapılmaktadır)
içmeden,
Eski
çarşıları gezmeden, Karatepe kilimlerinden almadan,
Uzun
yıllardan beri yapılan Altın Koza Festivalini izlemeden
...Dönmeyin.
|