Aşağıdaki
bilgiler http://www.memocal.com
adresindeki web sitesinden alınmıştır.
ANKARA'NIN
BAŞKENT OLUŞU
Mustafa Kemal
Paşa, Erzurum, Sivas Kongrelerinden sonra 27 Aralık 1919 günü
Temsilciler Kurulu üyeleriyle birlikte Ankara'ya geldi.
O
zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul idi.
Osmanlı Mebusan Meclisi son kez 12 Ocak 1919'da İstanbul'da
toplandı. 16 Mart 1919 günü İngilizler İstanbul'a girdi. Önce
meclisi bastılar. Bu olay üzerine birçok milletvekili Anadolu'ya
geçti. Yakalananlardan çoğu tutuklandı. Artık Osmanlı Mebusan
Meclisi'nin İstanbul'da toplanma olasılığı kalmamıştı.
Milletvekillerinin toplanacağı ve ülkenin yönetileceği bir başkent
gerekiyordu.
Ankara,
Anadolu'nun ortasında, savaş cephelerine eşit uzaklıkta bir kentti.
Savaşın yönetimi ve haberleşme, Ankara'dan kolaylıkla yürütülürdü.
Dağılan Osmanlı Mebusan Meclisi üyeleri ile Sivas ve Erzurum
Kongreleri'nde seçilen temsilcilerin bir yerde toplanması
gerekiyordu. Bu nedenle 19 Mart 1919 günü Mustafa Kemal Paşa kimi
illere ve komutanlıklara bir genelge gönderdi. Bu genelgede özetle;
"Osmanlı Devletinin yaşamı ve egemenliğinin sona erdiği"
bildiriliyor, "Türk ulusu kendi yaşamını ve bağımsızlığını
koruyacaktır." deniliyordu. Bu genelgeden sonra temsilcilerle
Osmanlı Mebusan Meclisi'nden gelen üyeler Ankara'da toplanmaya
başladılar. Ankaralılar onları coşkuyla, sevinçle, sevgiyle
karşıladı.
Türkiye Büyük
Millet Meclisi 23 Nisan 1920 günü, Ankara'da açıldı. Meclis, ilk
oturumunda Mustafa Kemal Paşa'yı başkan seçti. Mustafa Kemal Paşa
bundan sonra ülkeyi kurtarma çalışmalarını Anadolu'nun bu küçük
kentinde sürdürdü. Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın planları bu yoksul
kentte hazırlandı. Savaşın başarıya ulaşması için düzenli ordular
kuruldu. Bu ordular İnönü'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da düşmanı
bozguna uğrattı. 30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutanlık Savaşı
ile Kurtuluş Savaşı’mız tamamlandı.
Yurdumuz
düşmanlardan kurtulduktan sonra 13 Ekim 1923 günü İsmet Paşa ve
dört arkadaşı Ankara'nın başkent olması için Türkiye Büyük Millet
Meclisi'ne yasa önerisi verdiler. Öneri mecliste oylandı, kabul
edildi. Böylece Ankara yeni Türkiye Devleti'nin başkenti
oldu.
Başken,
ülkenin yönetim merkezidir. Büyük Millet Meclisi, devlet başkanı,
başbakanlık, bakanlıklar, yüksek yargı organları, başkentte
bulunur.
Ankara
başkent olduktan sonra gelişti. Modern yapılar, büyük apartmanlar
yapıldı. Yüksek okullar, üniversiteler açıldı. Fabrikalar, yeni iş
yerleri kuruldu. Kent kısa sürede büyüdü, genişledi.
Ankara bugün
nüfus yoğunluğu bakımından yurdumuzun ikinci büyük kentidir.
Her yıl 13
Ekim günü Ankara'nın başkent oluşu, düzenlenen büyük törenlerle
kutlanır. Ankara Kalesi'nde başlayan bu törene özel giysileri
içinde seymenler, öğrenciler, çeşitli dernek temsilcileri
katılırlar. Törende yapılan konuşmalarda Ankara'nın başkent
oluşunun anlam ve önemi belirtilir.